Europa’s diepste tragedie:de verwerking van de Tweede Wereldoorlog

 

De Tweede Wereldoorlog is de diepste tragedie van de 20ste eeuw. De enorme hoeveelheid bellettrie en films die spelen in de Tweede Wereldoorlog die tot op de dag van vandaag verschijnen tonen aan hoe zeer ‘de oorlog’ onze wereld heeft gevormd. Dit maatschappelijke naleven staat centraal in deze cursus: op welke wijze heeft de Tweede Wereldoorlog een plaats gekregen in het heden.

Een van de manieren waarop de Tweede Wereldoorlog onze wereld heeft gevormd is dat hij, en de Holocaust als grootste dieptepunt, een motor is geweest voor het proces van Europese eenwording. Toch is in lang niet alle Europese landen op een gelijke manier omgesprongen met het verleden van de Tweede Wereldoorlog. Terwijl Duitsland veelal geroemd wordt voor zijn politiek van Vergangenheitsbewältigung (in het reine komen met het verleden) en de Wiedergutmachung, heeft Frankrijk juist vaak zijn kop in het zand gestoken ten aanzien van zijn Vichy-verleden. De geschiedenis van het fascisme in Italië is zeker niet minder problematisch.

Pas sinds de jaren ’60 en ’80 is een kritische beschouwing van de Tweede Wereldoorlog in diverse Europese landen echt mogelijk geworden; dat heeft alles te maken met sociale en politieke ontwikkelingen. Dit heeft geresulteerd in het ontstaan van een Europese consensus welke er vanuit gaat dat WO II en de Holocaust het dieptepunt zijn van de menselijke geschiedenis dat nóóit herhaald mag worden. Aan de andere kant geldt dat in de Sovjet-Unie en Rusland de Tweede Wereldoorlog, of Grote Vaderlandse Oorlog zoals hij daar heet, juist als een hoogtepunt en een moment van glorie gezien worden: de zege van het communisme en de Russische natie over het kwaad van het fascisme wordt daar nog jaarlijks groots gevierd. De Europese consensus wordt bovendien vandaag de dag ook uitgedaagd door perspectieven uit de voormalige Sovjet-periferie: in landen als Polen, de Baltische staten en Hongarije wordt een alternatief geschiedbeeld gepropageerd waarin niet de tragedie van het nazisme centraal staat, maar daarnaast en in plaats daarvan het communisme als dieptepunt worden gezien.

Deze naverwerking van de Tweede Wereldoorlog staat centraal in deze cursus, waarbij duidelijk zal worden dat politiek en geschiedenis in elkaars verlengde liggen en dat de Tweede Wereldoorlog vandaag de dag nog altijd actueel is. Ook zullen en passant vragen over de vergelijkbaarheid van nazisme en communisme besproken worden.

Programma

College 1 Inleiding: Over politiek en geschiedschrijving; thematiek van het college.
College 2

Duitsland: De moeizame acceptatie van Duitse schuld (‘Wir haben es nicht gewußt!’)

College 3

Duitsland: Vergangenheitsbewältigung: Duitsland bekent schuld na de Historikerstreit

College 4 Frankrijk: Het zwijgen over Vichy
College 5

Italië: het probleem van het Italiaanse fascisme

College 6

Groot-Brittannië: de Tweede Wereldoorlog als sociale emancipatie

College 7

Europa: WO II & Europese integratie

College 8

Sovjet-Unie: De Grote Vaderlandse oorlog als zegetocht

College 9

Rusland: De Grote Vaderlandse oorlog opnieuw centraal

College 10 Reprise: Nazisme en Communisme beschouwd na de Koude Oorlog en de uitdaging van de Europese consensus

Cursusinformatie

Docent: Nicolaas A. Kraft van Ermel, MA
Data: 10 colleges, 22 september t/m 1 december 2016 (20 oktober vervalt ivm. herfstvakantie) 11.00u- 13.00u
Kosten:
 € 192,00 incl. BTW voor HOVO-cursisten en overige belangstellenden
 € 275,00 excl. BTW voor tolken en vertalers in het kader van de verplichte bijscholing (18 PE-punten. Het Nederland-Rusland Centrum is aangewezen als erkende opleidingsinstelling in het kader van het Besluit permanente educatie Wbtv)

Over de docent

Nicolaas A. Kraft van Ermel is historicus gespecialiseerd in contemporaine geschiedenis van Rusland, Oekraïne en Polen; zijn bredere expertise is gelegen in de Europese geschiedenis van de 20ste eeuw. In 2011 studeerde hij af aan de Research Master Modern History and International Relations. Sinds 2012 is hij werkzaam aan het Nederland-Rusland Centrum van de Rijksuniversiteit Groningen.

Inschrijving

Inschrijving via het formulier op onze website.

Partners & Klanten