Holland in de grootste benauwenis: de oorlog van 1672

 

De tachtigjarige jarige oorlog tegen Spanje zette de Nederlandse Republiek internationaal op de kaart. Een Rebellenstaat had de onafhankelijkheid verworven van één van de sterkste Europese mogendheden. Nauwelijks twintig jaar ná de glorieuze Vrede van Münster moest het Nederlandse gemenebest echter al weer om het bestaan vechten. Verschillende malen dreigde de Republiek ten onder te gaan. Maar, hoewel het verschillende keren kantje boord was, wisten de onbezette gewesten Holland, Zeeland en Friesland toch stand te houden. Oftewel, een buitengewoon spannende episode in de Vaderlandse Geschiedenis. 

Nu waren Frankrijk, Groot-Brittannië en de Duitse vorstendommen Münster en Keulen de tegenstanders. In deze collegereeks zal worden geanalyseerd hoe deze oorlog verliep, hoe de Nederlandse Republiek er in slaagde de eigen oorlog te laten transformeren tot een grootschalig Europees conflict en hoe de ‘Staet’ er ten slotte toch nog zonder kleerscheuren vanaf kwam. In de eerste fase van de oorlog leek de Nederlandse zaak verloren. Grote delen van het land vielen in Franse, Münsterse of Keulse handen. Tegelijkertijd blokkeerden Britse eskaders de Nederlandse kust zodat de Nederlandse handel met koloniën en het Balticum goeddeels tot stilstand kwam. De waterlinie die zich uitstrekte over grote delen van Utrecht en Holland bleek echter een te grote hindernis voor het Franse leger alhoewel Amsterdam door de Franse bezetting van Naarden permanent werd bedreigd. Pas toen de militaire situatie was gestabiliseerd, kon de Nederlandse diplomatie op zoek naar bondgenoten. Deze werden gevonden in Denemarken, Spanje, Brandenburg en de Duitse keizer. Hierdoor kon het Franse militaire overwicht grotendeels geneutraliseerd worden. Hierdoor werd de Republiek de ziel én de geldbuidel van een Europese anti-Franse coalitie. Oftewel, een buitengewoon spannende episode in de Vaderlandse Geschiedenis die de Republiek als staatkundig curiosum tussen monarchieën prominent op het internationaal-politieke toneel plaatste.

Programma

College 1 De Nederlandse Republiek tussen monarchieën: de Nederlandse buitenlandse politiek na 1648; kiezen tussen Engeland en Frankrijk?; de Oranje-Stuarterfenis; religie als alles bepalende factor?
College 2

Achtergrond: van onverenigbare Franse wensen en onbuigzame Hollandse regenten: Lodewijk XIV versus gebroeders De Witt; de Frans-Britse samenzwering;

College 3

De Engels-Franse militaire plannen; de interne Nederlandse militaire discussie: zee versus landprovincies; het Franse leger valt de Nederlanden binnen; de Derde Engels-Nederlandse zeeoorlog breekt uit;

College 4

Het Staatsbestel stort ineen; triomf van de Prinsgezinden: een Orangistische staatsgreep?; stadhouder Willem III probeert orde te scheppen in de chaos;

College 5

Een militaire afleiding: de acties van Keulen en Münster in Overijssel, Drenthe en Groningen; veel kabaal en weinig substantie

College 6

Zweden gaat zich met de oorlog bemoeien; het slachtoffer Brandenburg blijkt echter taaier dan gedacht; Prins Willem bedenkt een tactische tegenaanval; de Fransen ontruimen het land; het equilibrium Europae

College 7

De Denen kiezen voor de Republiek; Frankrijk en Zweden triomferen in de slotfase; het Engelse parlement breekt met Frankrijk;

College 8

De oorlog in de Zuidelijke Nederlandsen: het benarde Spanje; een uitzichtloos conflict?

College 9

Vredesproefballonnen en een verrassend resultaat: de Vrede van Nijmegen (1679);

College 10 De Hollandse Oorlog en het Einde van de Gouden Eeuw: hoe nu verder?

Cursusinformatie

Docent: prof. dr. J.S.A.M. van Koningsbrugge
Data: 10 colleges, 22 september t/m 1 december 2016 (20 oktober vervalt ivm. herfstvakantie) 14.00u- 16.00u
Kosten:
 € 192,00 incl. BTW voor HOVO-cursisten en overige belangstellenden
 € 275,00 excl. BTW voor tolken en vertalers in het kader van de verplichte bijscholing (18 PE-punten. Het Nederland-Rusland Centrum is aangewezen als erkende opleidingsinstelling in het kader van het Besluit permanente educatie Wbtv)

Over de docent

Prof. dr. J.S.A.M. (Hans) van Koningsbrugge is hoogleraar Russische geschiedenis en politiek. Hij is directeur van het Nederland-Rusland Centrum én van het evenzeer aan de Rijksuniversiteit Groningen verbonden Centre for Russian Studies. Hij is betrokken bij de minor- en masteropleiding Midden- en Oost-Europastudies en specialist in de Europese geschiedenis van de 18e eeuw

Inschrijving

Inschrijving via het formulier op onze website.

Partners & Klanten