Cursussen

Hongarije, van Árpád tot Orbán. Aan de rand van de Europese geschiedenis

N.B. deze cursus vindt zowel op locatie in Leeuwarden als digitaal plaats. Bij te weinig aanmeldingen of een verandering van de situatie rondom het coronavirus kan het zijn dat de hele cursus als online-cursus te volgen is.

Toen de Sovjettanks in 1956 de straten van Boedapest binnenrolden, deed premier Imre Nagy een beroep op Europa zijn land te helpen. Anno nu keert premier Viktor Orbán, die zijn politieke carrière vestigde op de nalatenschap aan de Hongaarse revolutie, zich in zekere zin juist van Europa af. Wie de Hongaarse geschiedenis echter kent, kan deze tegenstelling beter verklaren.

Met z’n Katholieke barokcultuur én lange geschiedenis binnen de Habsburgse Donaumonarchie neemt Hongarije vanzelfsprekend een plaats in binnen Europa. Toch is er ook veel dat Hongarije een ‘buitenligger’ maakt: de herkomst van zijn totaal niet op die van omliggende gebieden lijkende taal en de anderhalve eeuw van Turkse overheersing zijn daar slechts twee voorbeelden van.

Hoewel Nederland en Hongarije op het eerste gezicht weinig delen, ligt dit toch ingewikkelder: sinds de Hongaarse opstand en de vluchtelingenstroom die daarmee op gang kwam kent ook Nederland een grote Hongaarse gemeenschap. Het oh zo Katholieke Hongarije, blijkt bij nader inzien toch ook een protestants verleden te hebben.  

Binnen zijn regio neemt Hongarije bovendien een sleutelpositie in: de positie van Hongarije t.a.v. de Oekraïne-oorlog en Orbans overwinningstoespraak na de verkiezingen van 2022 maken dit duidelijk. Ook zijn er in praktisch alle buurlanden uitgebreide Hongaarse minderheden die voor gespannen verhoudingen kunnen zorgen. De Hongaarse geschiedenis is een fascinerend verhaal, een verhaal dat zowel binnen als buiten Europa gelegen is.  Wie iets van het huidige Hongarije wil begrijpen moet zich tot de Hongaarse geschiedenis wenden als verklaring. 

Programma

  1. Inleiding: Hongarije & Europa; het begin van Hongarije

  2. Een geschiedenis in Europa: het Middeleeuwse Hongarije

  3. Aan de rand van Europa(!); het vroegmoderne Hongarije

  4. Wederom in Europa: Hongarije als onderdeel van het Habsburgse rijk

  5. Hongarije geëmancipeerd: een koninkrijk binnen de dubbelmonarchie

  6. Een geslachtofferd land? Hongarije tussen de beide wereldoorlogen

  7. De opbouw van het communisme: Hongarije in de invloedssfeer van de Sovjet-Unie

  8. Communisme tegen wil en dank: De Hongaarse opstand (1956)

  9. De terugkeer naar Europa: Het einde van het Hongaarse communisme

  10. De verloren terugkeer naar Europa: Hongarije na 1989

Meer informatie

Vakgebied: Geschiedenis
Locatie: Leeuwarden en online
Dag: Woensdag
Uiterste inschrijfdatum: 31 augustus 2022
Tijd: 13.15-15.15 uur
Cursusdata: 14 september t/m 23 november, 19 oktober vervalt
Prijs: € 232, Wilt u deze cursus volgen in het kader van de PE-puntenregeling voor tolken en vertalers Wbtv? Het Nederland-Rusland Centrum is door Bureau Wbtv aangewezen als erkende opleider voor de permanente educatie voor tolken en vertalers. Wij moeten voor u dan een extra inspanning leveren. U betaalt daarom een toeslag van € 45 (incl. btw). U krijgt hiervoor 18 PE-punten.
Aantal colleges: 10
Werkvorm: Hoorcollege

Inschrijving

Als u deze cursus wilt volgen in het kader van de bijscholing PE-punten WBTV dan kunt u zich uitsluitend mogelijk inschrijven via de email. In alle overige gevallen kunt u zich inschrijven via onze samenwerkingspartner: HOVO Noord-Nederland.

Over de docent

dr. Nicolaas A. Kraft van Ermel is contemporain historicus (1945 - heden) en gespecialiseerd in de geschiedenis van Oost-Europa. Hij is in het bijzonder gespecialiseerd in de geschiedenis van Oekraïne, Rusland en Polen.

Joegoslavië

N.B. deze cursus vindt zowel op locatie in Groningen als digitaal plaats. Bij te weinig aanmeldingen of een verandering van de situatie rondom het coronavirus kan het zijn dat de hele cursus als online-cursus te volgen is.

Joegoslavië, dat ééns een groot deel van de Balkan besloeg, is uiteengevallen in talloze nieuwe staten. Dit ging gepaard met veel geweld: De treurige beelden van de val van Srebrenica staan in Nederland op ons netvlies gegrift. Ondanks onze eigen betrokkenheid begrijpen we er maar weinig van. In deze cursus besteden we daarom aandacht aan het veelvolkerenexperiment Joegoslavië.

Dit bijzondere experiment is verbonden met de twintigste-eeuwse geschiedenis: het was een antwoord op de spanning tussen Europese grootmachten én het opkomend nationalisme onder de kleinere volkeren. De kleine Zuid-Slaven (Serven, Kroaten, Bosniërs, Macedoniërs, Montenegrijnen en Slovenen) waren verspreid over de Habsburgse en Ottomaanse rijken én het onafhankelijke Servië. Dit spanningsveld is mede reden voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog: de Oostenrijks-Hongaarse troonopvolger werd immers door een Bosnische Serviër vermoord.

Het uiteenvallen van zowel het Habsburgse als het Ottomaanse rijk na de Eerste Wereldoorlog betekende de start van het Joegoslavisch experiment: er kwam een Koninkrijk, dat meteen werd geconfronteerd met problemen met buurlanden én de interne etnische diversiteit.  De Tweede Wereldoorlog maakte aan dit 'eerste' Joegoslavië een einde. Na de Duits-Italiaans-Hongaarse bezetting bevrijdden Tito’s Communistische partizanen het land: het Socialistische én Federale Joegoslavië was geboren. Dit gold als een van de verlichte Communistische staten en had een bijzondere positie in de Koude Oorlog. Uiteindelijk maakten economische problemen en etnische diversiteit in de jaren ‘90 een gewelddadig einde aan Joegoslavië.

Programma
In deze cursus besteden we aandacht aan de geschiedenis van het Joegoslavisch experiment. Hierbij zullen zowel binnenlandse als buitenlandse perspectieven worden geboden. Ook wordt ingegaan op de erfenis van Joegoslavië anno nu.

  1. Zuid-Slaven in het Ottomaanse Rijk.
  2. Zuid-Slaven in het Oostenrijks-Hongaarse Rijk.  
  3. De Balkan rond de eeuwwisseling: de nationale kwestie en de Balkanoorlogen.
  4. Het eerste Joegoslavië (1918-1941)
  5. Joegoslavië tijdens de Tweede Wereldoorlog (1941-1945).
  6. Socialistisch Joegoslavië (1945-1980): Tito’s Communistische Joegoslavië: een periode van bloei?
  7. Socialistisch Joegoslavië: Hervormingen en het nieuwe nationalisme.
  8. Het verval na Tito I: De crisis van Socialistische moderniteit (1980-1989).
  9. Het verval na Tito II: Desintegratie & successieoorlogen (1989-1999)
  10. Joegoslavië anno nu: de erfenis van een experiment

<--break->Meer informatie

Vakgebied: Geschiedenis
Locatie: Groningen en online
Dag: Donderdag
Uiterste inschrijfdatum: 1 september 2022
Tijd: 10:00-12:00u
Cursusdata:  15 september t/m 24 november, 20 oktober vervalt
Prijs: € 232, Wilt u deze cursus volgen in het kader van de PE-puntenregeling voor tolken en vertalers Wbtv? Het Nederland-Rusland Centrum is door Bureau Wbtv aangewezen als erkende opleider voor de permanente educatie voor tolken en vertalers. Wij moeten voor u dan een extra inspanning leveren. U betaalt daarom een toeslag van € 45 (incl. btw). U krijgt hiervoor 18 PE-punten.
Aantal colleges: 10
Werkvorm: Hoorcollege

Inschrijving

Inschrijving is mogelijk via het inschrijfformulier.

Over de docent

dr. Nicolaas A. Kraft van Ermel is contemporain historicus (1945 - heden) en gespecialiseerd in de geschiedenis van Midden- en Oost-Europa. Hij is in het bijzonder gespecialiseerd in de geschiedenis van Oekraïne, Rusland en Polen.

Online avondacademie: De Koude Oorlog 1.0

Iets minder dan vijf decennia hield de Koude oorlog de wereld in zijn beangstigende greep. Twee grootmachten, die zeer uiteenlopende ideologische uitgangspunten hadden stonden lijnrecht tegenover elkaar en bedreigden elkaar met het meest verwoestende van alle wapens: de atoombom. Het is een geschiedenis die op het eerste ogenblik zo simpel lijkt, echter, schijn kan bedriegen, want op de achtergrond spelen nog veel meer factoren mee.

Dankzij de steeds groter wordende toegankelijkheid van bronnen in Amerikaanse en andere westerse archieven en de opening van archieven in de voormalige communistische wereld beginnen de contouren binnen de geschiedschrijving over de Koude Oorlog zo’n 25 jaar na dato steeds duidelijker worden. Door de nieuwe informatie krijgt de koude oorlogsgeschiedenis steeds meer nuances en wordt steeds duidelijker dat hoewel de tweespalt tussen het door de Verenigde Staten aangevoerde kapitalistische westen en het door de Sovjet-Unie geleide communistische oosten tot de kern van het conflict behoorde er ook andere verhaallijnen door de koude oorlogsgeschiedenis heenlopen.

De Koude Oorlog moet worden begrepen binnen een bredere context van de wereldwijde politieke, economische, sociale en culturele ontwikkelingen. Daarbij moet worden opgemerkt dat sommige van die ontwikkelingen al ruimschoots begonnen zijn voordat de koude oorlog losbarstte, terwijl andere ontwikkelingen tot de dag van vandaag doorgaan. De Koude Oorlog kan daarom niet enkel worden opgevat als de geschiedenis van de internationale betrekkingen tussen de twee hoofdrolspelers maar moet worden gezien als een hoofdstuk wereldgeschiedenis. De Koude Oorlog is daarmee een geschiedenis die de grenzen van staten overschrijdt.

De huidige tijd maakt het alleen maar interessanter om de Koude Oorlog nader te onderzoeken: immers door de spanningen tussen ‘het Westen’ en Rusland wordt al regelmatig gesproken over ‘een nieuwe Koude Oorlog’, oftewel: is er sprake van een Koude Oorlog 2.0?

Programma

Nr.

Datum

Onderwerp

I

Di 20-09-2022, 20u

Inleiding: De koude oorlog als wereldgeschiedenis
Het voorspel-  Communisme & kapitalisme tussen 1917-1941

II

Di 27-09-2022, 20u

Een kortstondig onwaarschijnlijk bondgenootschap: 1941-1945

III

Di 04-10-2022, 20u

De eerste spanningen tussen ‘West’ en ‘Oost’: 1945-1947

IV

Di 11-10-2022, 20u

Het hoogtepunt van de Koude Oorlog 1948-1953

V

Di 25-10-2022, 20u

Chroesjtsjovs dooi: 1953-1961

VI

Di 01-11-2022, 20u

Terug naar versterkt antagonisme 1961-1968

VII

Di 08-11-2022, 20u

Een tweede detente: 1969-1976

VIII

Di 15-11-2022, 20u

De jaren ’80: van wederopleving naar ontspanning: 1977-1988

IX

Di 22-11-2022, 20u

Het einde van de Koude oorlog: het mirakel van 1989 en het uiteenvallen van de Sovjet-Unie

X

Di 29-11-2022, 20u

Conclusies: ‘The end of history’: de Koude Oorlog nader beschouwd

Meer informatie

Docent: prof. dr. Hans van Koningsbrugge
Cursusvorm: 10 colleges
Data: Iedere dinsdag vanaf 20 september (m.u.v. 18 oktober)
Tijd: 20.00-22.00
Locatie: Online webinar (Zoom)
Kosten: €175

Inschrijving en cursusgeld

Reguliere cursisten: € 175,- p.p. inschrijving via onze webshop; Abonnees van Dagblad van het Noorden en Leeuwarder courant krijgen €25,- korting. Inschrijving via Van Plan.
Beëdigde Tolken/vertalers i.k.v. PE-regeling WBTV: voor het PE-certificaat (18 PE-punten) wordt €45,- toeslag gevraagd. U kunt zich inschrijven via een speciale pagina in onze webshop

PE-punten Wbtv / beëdigde tolken en/of vertalers

Wilt u deze cursus volgen in het kader van de PE-puntenregeling voor tolken en vertalers Wbtv? Het Nederland-Rusland Centrum is door Bureau Wbtv aangewezen als erkende opleider voor de permanente educatie voor tolken en vertalers. Wij moeten voor u dan een extra inspanning leveren. U betaalt daarom een toeslag van € 45 (incl. btw). Het totaalbedrag wordt dan €220. U krijgt hiervoor 18 PE-punten. U kunt zich (inclusief toeslag) enkel inschrijven via een speciale pagina op onze website. 

Van Rjoerik tot Poetin: De isolementsgeschiedenis van Rusland

N.B. deze cursus vindt zowel op locatie in Groningen als digitaal plaats. Bij te weinig aanmeldingen of een verandering van de situatie rondom het coronavirus kan het zijn dat de hele cursus als online-cursus te volgen is.

Rusland is voortdurend in het nieuws. Dat is een eufemisme gezien de oorlog in Oekraïne. Maar wat weten we eigenlijk van de Russische geschiedenis? Rusland heeft zich in de loop der eeuwen in een isolement ontwikkeld. Dit heeft tot op de dag van vandaag grote gevolgen voor de relaties met het Westen. In deze cursus wordt de geschiedenis vanuit Russisch perspectief geanalyseerd waarbij voortdurend een verband wordt gelegd met de huidige Westers-Russische crisis.

Bij Rusland wordt vaak gedacht aan Vladimir Poetin. De oorlog in Oekraïne wordt niet voor niets Poetins oorlog genoemd. Dat is niet onlogisch aangezien hij al meer dan twintig jaar fungeert als het Russisch boegbeeld. Maar Poetin zelf haakt voortdurend aan bij de Russische geschiedenis om beleidsmatige argumentatie kracht bij te zetten. In de Russische geschiedenis zijn verrassende patronen zichtbaar: periodes van isolement werden altijd afgewisseld met decennia van samenwerking met het Westen. Maar was dat verschil zo groot? Of bleef Rusland in feite hetzelfde maar veranderden alleen de uiterlijkheden? De verschrikkingen in Oekraïne nopen tot een diepgaande analyse van de Russische geschiedenis. Hoe heeft het zo ver kunnen komen? En waarom zijn het Westen en Rusland vandaag de dag zo van elkaar vervreemd geraakt?

Programma

  1. Kiev Rus

  2. De ondergang van Kiev Rus en de opkomst van Moskovië

  3. Twee expansieve tsaren: Ivan III en Ivan IV

  4.  De vroege Romanovs

  5. Peter en Catherina de Grote

  6. De ‘saaie’ 19de eeuw?

  7. Aanloop en verloop van de Oktoberrevolutie van 1917

  8. Het Communisme en de Jeltsinjaren

  9. Het Poetinisme tot de aanval op Oekraïne

  10. De Oekraïense crisis

Meer informatie

Vakgebied: Geschiedenis
Locatie: Groningen en online
Dag: Donderdag
Uiterste inschrijfdatum: 1 september 2022
Tijd: 14.15-16.00 uur
Cursusdata: 15 september t/m 24 november, 20 oktober vervalt
Prijs: € 232, Wilt u deze cursus volgen in het kader van de PE-puntenregeling voor tolken en vertalers Wbtv? Het Nederland-Rusland Centrum is door Bureau Wbtv aangewezen als erkende opleider voor de permanente educatie voor tolken en vertalers. Wij moeten voor u dan een extra inspanning leveren. U betaalt daarom een toeslag van € 45 (incl. btw). U krijgt hiervoor 18 PE-punten.
Aantal colleges: 10
Werkvorm: Hoorcollege

Inschrijving

Inschrijving is mogelijk via het inschrijfformulier.

Over de docent

Prof. dr. J.S.A.M. (Hans) van Koningsbrugge is hoogleraar Russische geschiedenis en politiek, directeur van het Nederland-Rusland Centrum en van het Centre for Russian Studies.

Pagina's