Cursussen

De Spaanse Burgeroorlog

N.B. deze cursus vindt zowel op locatie in Groningen als digitaal plaats. Bij te weinig aanmeldingen of een verandering van de situatie rondom het coronavirus kan het zijn dat de hele cursus als online-cursus te volgen is.

De herbegrafenis van de Spaanse dictator Francisco Franco in 2019 deed de gemoederen oplopen. Links kraaide victorie, rechts toonde zich bedroefd. Spanje heeft zijn complexe verleden niet verwerkt. Bij ons is de Spaanse burgeroorlog (1936-1939) weinig bekend. Dat is onterecht: het conflict vormt een duidelijke voorbode op de naderende Tweede Wereldoorlog.

Net als in de Tweede Wereldoorlog streden Conservatieven, Nationalisten en ‘Fascisten’ tegen Liberalen, Socialisten en Communisten (Republikeinen). Bovendien mengden Hitler, Mussolini en Stalin zich in het conflict, terwijl vrijwilligers uit heel Europa meevochten. Militair gezien was het ook een duidelijke voorbode op WO II: Pablo Picasso legde treffend het luchtbombardement op burgerdoelen vast (Guernica). Ook grootschalige terreur jegens burgers kenmerkte het conflict.

De grote maatschappelijke veranderingen die de Spaanse samenleving aan het begin van de Twintigste Eeuw doormaakte vormen de aanleiding voor de burgeroorlog. In dit college gaan we onderzoeken waarom de Spaanse Burgeroorlog uitgebroken is en hoe het conflict kon uitgroeien tot een groter internationaal conflict. Vervolgens behandelen we het verloop van de oorlog en bepreken we de toepassing van terreur. Uiteraard zullen we het conflict ook in een breder kader plaatsen: Waarom is vandaag deze geschiedenis in Spanje nog zo omstreden? Wat is het belang van de Spaanse Burgeroorlog in de Europese geschiedenis? Waarom zouden wij in Nederland meer over dit conflict moeten weten? Kortom: een cursus over geschiedenis die midden in de actualiteit staat.

De Vietnam Oorlog: Koude Oorlog in de Tropen?

N.B. deze cursus vindt zowel op locatie in Groningen als digitaal plaats. Bij te weinig aanmeldingen of een verandering van de situatie rondom het coronavirus kan het zijn dat de hele cursus als online-cursus te volgen is.

De Vietnam Oorlog heeft decennia lang het nieuws gedomineerd. De uiteindelijke Amerikaanse terugtocht uit Saigon leverde iconische beelden op, die bij menigeen nog op het netvlies staan. Maar hoe kon het zover komen? En wat hebben Japan en Frankrijk hiermee te maken? In deze collegereeks staan de oorzaken, het verloop en het einde van dit conflict centraal. De reeks zal eindigen met een beschouwing over het Vietnam van vandaag.

De Vietnam Oorlog werd gekenmerkt door het internationale karakter én door de langdurigheid. Valt dit alleen te verklaren door de polarisatie van de Koude Oorlog, of zijn er ook andere verklaringen denkbaar? In deze collegereeks komen de motieven van de verschillende deelnemende landen aan de orde. Tegelijkertijd zal er ook ruime aandacht zijn voor het gedrag van verschillende leiders als De Gaulle, Ho Chi Min en Nixon. Daarnaast was er natuurlijk ook sprake van een ideologische tegenstelling: hier botsten Westerse en Communistische ideologieën op elkaar. Maar hoe belangrijk waren deze ideologieën nu eigenlijk of ging het alleen om machtspolitiek en/of politieke dominantie? Tegelijkertijd betekende Vietnam het einde van de mythe van de Amerikaanse onoverwinnelijkheid. Juist dat element zou nog lang de Amerikaans-Europese verhoudingen blijven domineren. Kortom, een conflict waard om diepgaand besproken te worden.

Midden in Europa: Een Geschiedenis van Polen

Het land mag nietsbeduidend lijken, maar het land speelt een cruciale rol in de Europese geschiedenis: het was betrokken bij het mislukte Turkse beleg van Wenen in 1683, de Napoleontische oorlogen én de Eerste en Tweede Wereldoorlog. De Britse historicus Norman Davies noemde het land daarom niet voor niets ‘Gods Playground’. Ook Polen heeft zichzelf gepercipieerd als ‘Christus onder de naties’, dat telkenmale voor de zonden van Europa gekruisigd wordt. Kortom, Polen ziet zichzelf toch vooral als een slachtoffer van de geschiedenis. Geef het land eens ongelijk: hoe vaak zijn de grenzen van het land niet veranderd door grootmachten en hoe vaak is het niet bezet.

Wie iets van het huidige Polen wil begrijpen moet het verleden kennen: Polen leven soms in het verleden; gebeurtenissen uit de diepe Middeleeuwen kunnen plots politiek relevant zijn in het heden. In deze cursus daarom aandacht voor de geschiedenis van dit interessante land.

Strijd om het Heilig Land: Het ontstaan van het Israelisch-Palestijns Conflict (19e eeuw - 1967)

Daar waar Israël in 1948 een glorieuze onafhankelijkheidsstrijd ziet gevolgd door de opbouw van een moderne welvarende Joodse staat zien Palestijnen juist een geschiedenis van verdrijving en onderdrukking. Ontwikkelingen aan Israëlische en Palestijnse kant zijn problematisch te noemen en verdienen het om in een breder daglicht geplaatst te worden. We beginnen daarom in de 19e eeuw, waarbij we eindigen met de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook in 1967.

Turkije en Iran in de 20ste en 21ste eeuw

N.B. deze cursus vindt zowel op locatie in Leeuwarden als digitaal plaats. Bij te weinig aanmeldingen of een verandering van de situatie rondom het coronavirus kan het zijn dat de hele cursus als online-cursus te volgen is.

Geen andere regio van de wereld houdt de gemoederen zo bezig als het Midden-Oosten. De aandacht gaat daar meestal naar Israël, Palestina en Syrië. Twee andere belangwekkende landen komen ook veelvuldig in het nieuws, maar worden beduidend minder begrepen: Turkije en Iran staan daarom in het brandpunt van deze cursus.

Beide landen spelen een rol in Syrië: Iran financiert Hezbollah beweging en liet Rusland bombarderen vanaf een van zijn luchtmachtbases. Turkije intervenieert zelf in zijn buurland. Ook om andere redenen zijn beide landen veelvuldig in het nieuws: Turkije vanwege de autoritaire tendensen van president Erdoğan en de mislukte staatsgreep in juli 2016. Iran vanwege de gespannen verhouding met president Trump en het omstreden kernprogramma van het land. 

Om de huidige stand van zaken in beide landen – en hun rol in het heden – te begrijpen, is voorkennis van de recente geschiedenis onontbeerlijk. De laatste twee eeuwen kunnen gezien worden als een periode van voortdurende spanning tussen de eigen religieuze, culturele en politieke traditie en de (westerse) moderniteit. Ook gebruikten grootmachten Turkije en Iran voor hun geopolitieke powerplay. Het resultaat is in beide landen vergelijkbaar, maar ook tegengesteld: Turkije is een gemankeerde seculiere democratie, Iran een theocratie die in tweede instantie veel democratischer is dan wij zouden denken.

Webinarserie ‘Het Onbekende Rusland’

Rusland wordt vaak geassocieerd met legeroefeningen, buitenlandse politiek of het vermeende narcisme van president Poetin. Rusland is echter veel meer dan dat. Wat zijn mythes en werkelijkheden over de medische zorg in Rusland? Wat is de relatie tussen Rusland en Oekraïne? Deze en meer vragen staan centraal tijdens de 10-delige collegereeks over Rusland.

Pagina's